స్వామి వివేకానంద… ఒక పేరు కాదు.. ఒక స్ఫూర్తి!

“నీవు బలహీనుడివని అనుకోవడమే బలహీనత” — స్వామి వివేకానంద. ఈ ఒక్క మాటలోనే ఆయన జీవిత తత్వం దాగి ఉంది. మనిషిలో అపారమైన శక్తి ఉందని, ఆ శక్తిని గుర్తించి ముందుకు సాగితే అసాధ్యాన్ని సైతం సుసాధ్యం చేయవచ్చని ఆయన ప్రపంచానికి చాటి చెప్పారు. అందుకే స్వామి వివేకానంద కేవలం ఒక సన్యాసి కాదు. ఒక ఆలోచన. ఒక చైతన్యం. ఒక మేల్కొలుపు.

1863 జనవరి 12న కలకత్తాలో విశ్వనాథ దత్తా, భువనేశ్వరీ దేవి దంపతులకు నరేంద్రనాథ్ దత్తా జన్మించారు. చిన్నతనం నుంచే నరేంద్రుడిలో అసాధారణమైన జిజ్ఞాస కనిపించేది. దేవుడు ఉన్నాడా? ఉంటే ఆయనను చూడగలమా? అనే ప్రశ్నలు ఆయన మనసును నిరంతరం వెంటాడేవి. సాధారణ సమాధానాలతో ఆయన సంతృప్తి చెందేవారు కాదు. సత్యాన్ని స్వయంగా తెలుసుకోవాలనే తపన ఆయనలో బలంగా ఉండేది.

ఈ అన్వేషణలోనే నరేంద్రనాథ్‌కు శ్రీ రామకృష్ణ పరమహంస పరిచయమయ్యారు. ఆ పరిచయం ఆయన జీవితాన్ని పూర్తిగా మార్చివేసింది. నరేంద్రుడు గురువును ఎన్నో ప్రశ్నలు అడిగాడు. తర్కించాడు. సందేహించాడు. కానీ శ్రీ రామకృష్ణుడి నిష్కల్మషమైన ప్రేమ, ఆధ్యాత్మిక అనుభవం, పవిత్రమైన జీవితం నరేంద్రుడిని లోతుగా ప్రభావితం చేశాయి. గురువు నరేంద్రుడిలోని అసాధారణ శక్తిని గుర్తించారు. నరేంద్రుడు కూడా తన జీవితానికి ఒక ఉన్నతమైన లక్ష్యం ఉందని తెలుసుకున్నాడు.

గురువు ఆశయాన్ని ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లేందుకు వివేకానందుడు భారతదేశమంతా పర్యటించారు. గ్రామాలను చూశారు. పట్టణాలను చూశారు. పేదల జీవితాలను చూశారు. ఆకలితో అలమటిస్తున్న ప్రజలను చూశారు. అజ్ఞానం, పేదరికం, అసమానతలు ఆయన హృదయాన్ని కదిలించాయి. భారతదేశానికి కేవలం ఆధ్యాత్మిక బోధనలు మాత్రమే కాదు, ఆత్మవిశ్వాసం కూడా అవసరమని ఆయన గ్రహించారు. ముఖ్యంగా యువత మేల్కొంటే దేశం మేల్కొంటుందని ఆయన విశ్వసించారు.

1893లో అమెరికాలోని చికాగో నగరంలో జరిగిన ప్రపంచ మత మహాసభల్లో పాల్గొనే అవకాశం వివేకానందుడికి లభించింది. ఆ వేదికపై భారతదేశం తరఫున నిలిచిన ఆయన తన ప్రసంగాన్ని “అమెరికా సోదర సోదరీమణులారా!” అంటూ ప్రారంభించారు. ఆ పలకరింపులోనే విశ్వసోదరభావం ప్రతిధ్వనించింది. సభ కరతాళ ధ్వనులతో మార్మోగింది. భారతీయ సనాతన ధర్మంలోని సహనం, ప్రేమ, సమానత్వం, విశ్వబంధుత్వాన్ని ఆయన ప్రపంచానికి పరిచయం చేశారు. ఆ రోజు ఒక వ్యక్తి మాత్రమే మాట్లాడలేదు. భారతదేశం మాట్లాడింది. భారతీయ ఆధ్యాత్మికత ప్రపంచానికి తన గొంతును వినిపించింది.

చికాగో ప్రసంగం తర్వాత వివేకానందుడి పేరు ప్రపంచవ్యాప్తంగా మార్మోగింది. అయితే కీర్తి ఆయనను మార్చలేదు. ప్రజల పట్ల ఆయన ప్రేమ మరింత పెరిగింది. యువత పట్ల ఆయన ఆశ మరింత బలపడింది. భారతదేశ భవిష్యత్తు యువత చేతుల్లోనే ఉందని ఆయన నమ్మారు. యువతలో శారీరక బలం మాత్రమే కాదు, మానసిక ధైర్యం, ఆత్మవిశ్వాసం, నైతికత, సంకల్పం ఉండాలని చెప్పారు.

“లేవండి… మేల్కొనండి… గమ్యం చేరే వరకు విశ్రమించకండి” అనే పిలుపు నేటికీ కోట్లాది మందిలో స్ఫూర్తిని నింపుతోంది. జీవితంలో కష్టాలు వచ్చినప్పుడు వెనక్కి తగ్గవద్దని ఆయన బోధించారు. ఓటమి ఎదురైతే నిరాశ చెందవద్దని చెప్పారు. పడిపోవడం తప్పు కాదు. పడిపోయిన తర్వాత లేవకపోవడమే అసలైన ఓటమి. ప్రయత్నం ఆపకుండా ముందుకు సాగేవారికి విజయం తప్పక లభిస్తుందని ఆయన జీవితం నిరూపించింది.

వివేకానందుడి బోధనల్లో ఆత్మవిశ్వాసానికి అత్యంత ప్రాధాన్యం ఉంది. ఇతరులు మన సామర్థ్యాన్ని గుర్తించకపోయినా మనం మనల్ని నమ్మాలని ఆయన చెప్పారు. మనలో శక్తి లేదని అనుకోవడం మనల్ని మనమే బలహీనులుగా మార్చుకోవడమేనని హెచ్చరించారు. మన ఆలోచనలు, మన సంకల్పం, మన కృషి మన భవిష్యత్తును నిర్మిస్తాయని ఆయన బోధించారు.

స్వామి వివేకానందుడి దృష్టిలో సేవకు ఎంతో గొప్ప స్థానం ఉంది. ఆకలితో ఉన్నవారికి అన్నం పెట్టడం, బాధలో ఉన్నవారికి అండగా నిలవడం, నిరక్షరాస్యులకు విద్య అందించడం, బలహీనులకు ధైర్యం ఇవ్వడం వంటి సేవా కార్యక్రమాలే నిజమైన మానవ ధర్మమని ఆయన చాటిచెప్పారు. మనిషిని ప్రేమించకుండా భగవంతుడిని ప్రేమిస్తున్నామని చెప్పడం అసంపూర్ణమని ఆయన సందేశం.

వివేకానందుడి జీవితం మనకు మరో గొప్ప పాఠాన్ని నేర్పుతుంది. పరిస్థితులు మన భవిష్యత్తును నిర్ణయించవు. పరిస్థితులను ఎదుర్కొనే మన ధైర్యమే మన భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తుంది. మనపై మనకు నమ్మకం ఉంటే కష్టాలు చిన్నవిగా కనిపిస్తాయి. సంకల్పం బలంగా ఉంటే అడ్డంకులు దారులుగా మారతాయి. మన లక్ష్యం స్పష్టంగా ఉంటే అడుగులు విజయంవైపు నడుస్తాయి.

కేవలం 39 ఏళ్ల స్వల్ప జీవితంలోనే వివేకానందుడు ప్రపంచంపై చెరగని ముద్ర వేశారు. 1902 జూలై 4న ఆయన భౌతికంగా మనకు దూరమైనా, ఆయన ఆలోచనలు మాత్రం నేటికీ సజీవంగా ఉన్నాయి. ఆయన మాటలు నేటికీ యువతను మేల్కొలుపుతున్నాయి. ఆయన జీవితం నేటికీ లక్షలాది మందికి దారిచూపుతోంది. అందుకే ఆయన జన్మదినమైన జనవరి 12ను భారతదేశంలో జాతీయ యువజన దినోత్సవంగా జరుపుకుంటున్నాం.

వివేకానందుడిని కేవలం జయంతి రోజున స్మరించుకోవడం మాత్రమే ఆయనకు నిజమైన నివాళి కాదు. ఆయన ఆలోచనలను మన జీవితంలో ఆచరించడమే నిజమైన నివాళి. భయాన్ని విడిచిపెట్టాలి. ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచుకోవాలి. కష్టపడి పనిచేయాలి. నిజాయితీగా జీవించాలి. ఇతరులకు ఉపయోగపడాలి. సమాజం కోసం ఆలోచించాలి. దేశం కోసం పనిచేయాలి.

ఈరోజు మనం ఎక్కడ ఉన్నామన్నది అంత ముఖ్యమైన విషయం కాదు. రేపు ఎక్కడికి చేరాలనుకుంటున్నామన్నదే ముఖ్యం. ప్రస్తుతం మన పరిస్థితులు ఎలా ఉన్నాయన్నది కాదు. వాటిని మార్చేందుకు మనలో ఎంత సంకల్పం ఉందన్నదే ముఖ్యం. ఒక చిన్న అడుగుతో ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించాలి. ఆ తర్వాత మరో అడుగు వేయాలి. మధ్యలో ఎన్ని అడ్డంకులు వచ్చినా ప్రయాణాన్ని ఆపకూడదు.

స్వామి వివేకానందుడి జీవితం మనకు చెప్పే గొప్ప సత్యం ఇదే. మనలోనే అపారమైన శక్తి ఉంది. మనపై మనకు నమ్మకం ఉండాలి. భయానికి లొంగకూడదు. కష్టాలకు తలవంచకూడదు. ఓటమికి భయపడకూడదు. మన లక్ష్యాన్ని చేరుకునే వరకు నిరంతరం ప్రయత్నించాలి.

అందుకే ప్రతి యువకుడి గుండెల్లో ఒకసారి వివేకానందుడి స్వరం వినిపించాలి. “లేవండి… మేల్కొనండి… గమ్యం చేరే వరకు విశ్రమించకండి.” ఈ మాటలు కేవలం ఒక సూక్తి కాదు. జీవితాన్ని మార్చే మంత్రం. మనలోని నిద్రాణమైన శక్తిని మేల్కొలిపే మహా పిలుపు.

స్వామి వివేకానందుడు భౌతికంగా మన మధ్య లేకపోయినా, ఆయన ఆలోచనలు మన మధ్యే ఉన్నాయి. ప్రతి ధైర్యమైన అడుగులో ఆయన స్ఫూర్తి ఉంది. ప్రతి సేవా కార్యక్రమంలో ఆయన ఆశయం ఉంది. ప్రతి విజయవంతమైన యువకుడి ఆత్మవిశ్వాసంలో ఆయన సందేశం ఉంది.

మనపై మనకు నమ్మకం పెట్టుకుందాం. భయాన్ని దూరం చేద్దాం. కష్టపడి పనిచేద్దాం. సమాజానికి ఉపయోగపడదాం. దేశానికి సేవ చేద్దాం. మన జీవితాన్ని మనమే నిర్మించుకుందాం. అదే స్వామి వివేకానందుడికి మనం ఇచ్చే నిజమైన నివాళి.

లేవండి… మేల్కొనండి… ముందుకు సాగండి… గమ్యం చేరే వరకు విశ్రమించకండి!